October 21, 2020

“Svirale Etnografskog muzeja” – zvukovi srpske istorije

Foto: Etnografski muzej

Ljubitelji srpske istorije i kulture imaju priliku da do kraja decembra u Etnografskom muzeju u Beogradu posete izložbu “Svirale Etnografskog muzeja”. Muzički instrumenti koji se nalaze u ovoj zbirci sakupljani su više od 150 godina, a među njima se nalazi i truba koja datira iz Prvog svetskog rata!

U kolekciji muzičkih instrumenata ima oko 350 predmeta, a ovom izložbom muzej predstavlja najbrojnije instrumente ove svoje zbirke – svirale.

Foto: Promo

Deo tog materijala, dopunjen jedinstvenim starim fotografijama i video i audio snimcima, prikazan je tako da pruži sveobuhvatan prikaz kulturnog nasleđa koje muzej čuva.

Prikazani duvački instrumenti se dele na labijalne svirale, svirale sa jezičkom i svirale kod kojih se ton dobija treperenjem usana.

Foto: Marija Jovanović

Svirale su raspoređene u nekoliko celina zavisno od roda kojem pripadaju, etnografskim oblastima, a tu su i zanimljivi i neobični instrumenti poput svirale od orlove kosti, dečje trubice “borije”, rikala, svirala od trna, grane, zatim duduci, šupeljke, cevare, kavali, zurle, gajde itd. Poreklo instrumenata je različito – od onih koji su ovde doneseni putem migracija do onih za koje možemo reći da su ‘samonikli’.

Miroslav Mitrović, načelnik sektora Etnografskog muzeja za dokumentaciju, objasnio je na koji način su instrumenti klasifikovani.

Pošto je Etnografski muzej praktično muzej jugoslovenskih ili prostora južnih Slovena, zajedno sa narodima sa kojima smo i vekovima živeli, instrumenti su na taj način i raspoređeni. Iz Srbije su najzastupljeniji: svirale, dvojnice, cevare, sovare – šuplji instrumenti. Zatim idući ka Kosovu i Makedoniji su instrumenti koji su došli sa Turcima – kavali, zurle itd. Izložena je i jedina truba iz Prvog svetskog rata, koja nas podseća da cenimo slobodu koju su izvojevali i slavni junaci Srbije, a o herojstvu predaka svedoče i gajde napravljene na Krfu.

Foto: Marija Jovanović

U toku trajanja izložbe biće organizovani i koncerti sviranja na narodnim muzičkim instrumentima, a svi oni biće održani u ambijentu izložbenog prostora Etnografskog muzeja.

Inače, ovom izložbom obeležava se 119 godina samostalnog rada Etnografskog muzeja. Muzej je osnovan davne 1901. godine kao izdvojeno odeljenje Narodnog muzeja. Od tada do danas, on prikuplja i proučava muzejske predmete, tradicionalnu materijalnu kulturu, društvene odnose i porodični život, običaje, verovanja i narodno stvaralaštvo.

Foto: Etnografski muzej