„Most u Beogradu“ je serijal od tri događaja u organizaciji Instituta Servantes, koji će se održati tokom 2026. godine. Tom prilikom okupiće se pisci, izdavači i prevodioci iz Srbije i Španije, kako bi zajedno sa publikom razgovarali o aktuelnim temama, prevođenju i savremenim književnim tendencijama.

Prvi susret, pod nazivom „Razgovori oko Proklete avlije: književni susret sa Markom Kasalsom i Krinkom Vidaković Petrov“, biće održan 5. februara u 19 časova u Svečanoj sali Instituta Servantes u Beogradu. U ulozi moderatora naći će se novinar i književni kritičar Saša Ćirić.

Mark Kasals, španski pisac i prevodilac, zaslužan je za nedavni prevod „Proklete avlije“ Ive Andrića, koji je u Španiji objavila izdavačka kuća „Xordica“. Dnevni list „Heraldo de Aragón“ proglasio je to izdanje najboljom međunarodnom knjigom objavljenom u Španiji prošle godine.

Krinka Vidaković Petrov je hispanistkinja i istaknuta proučavateljka sefardske kulture na jugoslovenskom i balkanskom prostoru, autorka brojnih studija i antologija. Njena izložba „Španija u svetu Ive Andrića“ s velikim uspehom je bila postavljena u galeriji Instituta Servantes od novembra prošle do kraja januara ove godine.

Predstojeći susret biće prilika za okupljanje svih koji uživaju u književnosti, ali i razgovoru o njoj, koji žele da saznaju šta povezuje špansku i srpsku književnu scenu, kao i da podele razmišljanja o prevođenju i savremenoj književnosti.

Razgovori u okviru ciklusa „Most u Beogradu“ biće održani na španskom i srpskom jeziku, uz obezbeđen simultani prevod. Ulaz je slobodan.

Foto: Institut Servantes u Beogradu

The post Most u Beogradu – o Andriću, pisanju i prevođenju appeared first on Kulturni kišobran.

Jedini jugoslovenski dobitnik Nobelove nagrade za književnost, istaknuti romanopisac i pripovedač Ivo Andrić, imao je i značajnu diplomatsku karijeru. Ona je obuhvatala službu u više evropskih gradova, među kojima je bio i Madrid. Upravo u Španiji Andrić je našao temu koja će ga trajno obeležiti: spoj stvarnog i zamišljenog, svakodnevice i mita.

Izložba „Španija u svetu Ive Andrića“ vodi posetioce kroz Andrićeve madridske beležnice, putopisne zapise i književne odjeke, pokazujući kako se iz terra incognita rađa intimna mapa jedne zemlje i njene kulture.

Kratki madridski zapisi

Postavku čine tri velike teme. Prva prati Andrićeve kratke madridske zapise (1928–1929) i španski ritam svakodnevice. Iz tih skica nastaje putopis „Španska stvarnost i prvi koraci u njoj“, u kome pisac prepoznaje „špansku stvarnost“ kao neprekidno prevazilaženje onog praktičnog: tačka u kojoj se dotiču java i privid.

Sefardi i prijateljstvo sa Baruhom

Središnju temu izložbe čine Sefardi – španski Jevreji u Bosni – kroz koje je Andrić Španiju otkrivao i pre odlaska na njeno tlo. Posebno mesto zauzima prijateljstvo sa Kalmijem Baruhom, pionirom hispanistike, čije su beogradske i madridske godine otvorile Andriću nova čvorišta između Bosne, Kastilje i sefardskog nasleđa.

Susreti sa Gojom

Vrhunac postavke čini susret sa Gojinim stvaralaštvom. Velika izložba organizovana u Muzeju Prado 1928. godine ostavila je na Andrića najdublji trag. Iz nje proizlaze esej „Goya“ (1929) i pripovetka „Razgovor s Gojom“ (1935) – svojevrsni književni dijalog o smislu umetnosti, zlu i ljudskoj izdržljivosti.

Autorka izložbe „Španije u svetu Ive Andrića“ je Krinka Vidaković Petrov, hispanistkinja i istaknuti proučavalac sefardske kulture na jugoslovenskom i balkanskom prostoru, autorka brojnih studija i antologija. Nekadašnja ambasadorka SR Jugoslavije u Izraelu (2001 – 2006), trenutno je direktorka Memorijalnog centra „Staro Sajmište“.

Izložba objedinjuje rukopisne beleške, retke štampane priloge, fotografije i svedočanstva, da bi pokazala kako je Španija u Andrićevom svetu više od geografske destinacije: to je most između Balkana i Mediterana, između istorije i pripovedanja, između Gojinih bakropisa i Andrićevih rečenica.

Stručna vođenja

Izložba „Španije u svetu Ive Andrića“ biće otvorena u galeriji Instituta Servantes do 25. januara. Stručna vođenja na srpskom jeziku zakazana su za 28. novembar, 12. decembar i 16. januar sa početkom u 19 časova. Ulaz slobodan.

Naslovna fotografija: Porodica Baruh, Višegrad / Porodična arhiva Aleksandra Nikolića

The post Izložba „Španija u svetu Ive Andrića“ u Servantesu appeared first on Kulturni kišobran.

Povod za tribinu bila je 60. godišnjica dodeljivanja Nobelove nagrade Ivi Andriću.

Pre početka razgovora posetioci su imali prilike da pogledaju 20-minutni film o Ivi Andriću u produkciji Sekretarijata za kulturu Grada Beograda.

Angelina Banković, kustoskinja Muzeja grada Beograda upoznala je publiku sa novom stalnom muzejskom postavkom Muzeja Ive Andrića u Beogradu koja je realizovana uz pomoć Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije.

Učesnici u razgovoru osvrnuli su se na bogato delo i impresivnu biografiju Ive Andrića, na njegovu diplomatsku karijeru, različita „čitanja“ dela slavnog nobelovca u nezavisnim državama nastalim raspadom Jugoslavije, važnosti Andrićevog dela za današnju Francusku i Evropu i brojnim drugim temama.

Nakon tribine, posetioci su imali prilike da uz pomoć VR-tehonologije pogledaju virtuelnu turu kroz novu postavku Muzeja Ive Andrića u Beogradu.

Foto: Muzej grada Beograda

The post Razgovor o Andriću u Kulturnom centru Srbije u Parizu appeared first on Kulturni kišobran.

Šta se dešava kada zažmurimo na psihičko zlostavljanje i tako sami sebe zavaramo? Gde to vodi i kakve su posledice? Da li na ovim prostorima čovek i dalje ne može da brani svoje pravo nego mora pored toga što je žrtva da preuzme na sebe i izgled krivca?

„Jedan čovek, pogotovu jedna žena, mora u odbrani svojih prava i svoje ličnosti da se osloni na druge ljude i na svoje pravo onakvo kakvo je formulisano u zakonima, ili bar u shvatanjima i navikama društva.“

Predstava „Zlostavljanje“ je dramsko tumačenje istoimene Andrićeve pripovetke. Radnja pripovetke se dešava u periodu između dva svetska rata. Glavni lik u priči, Anica se suočava sa psihičkim zlostavljanjem u braku. U borbi sa samom sobom ali i sa normama društva koje osuđuje njenu odluku da napusti muža Anica ostaje dosledna sebi bez obzira na posledice. Ovo je predstava koja na jedan minimalistički, sveden pristup u skladu sa samom pričom dočarava Andrićevu perspektivu psihičkog zlostavljanja ali i položaja žene toga vremena. Ono što aktuelizuje predstavu jeste što istraživanja pokazuju da veliki broj žena i dalje trpi psihičko i verbalno nasilje u braku tako da je ova monodrama zapravo način da žene prepoznaju psihičko zlostavljanje i da same sebe osnaže na to da imaju pravo na kako Andrić kaže, ličnu sreću.

Milica Janković je rođena u Beogradu 1989. godine. Diplomirala je glumu na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu 2012. godine. Igrala je u više pozorišnih predstava: „Don Žuan“ – pozorište Teatrijum, „Prisutnost“ – Madlenianum, „Lepotica i zver“ – Pan Teatra, „Nevidljivi grad“ – Dah Teatra, „Kad su cvetale tikve“ – Beogradsko dramskog pozorišta,…Igrala je u više TV serija kao što su: „Vreme zla“, „Urgentni centar“, „Srce zločina“, „Junaci srpske prošlosti“, „Andrija i Anđelka“… Radila je na mnogim projekatima za decu, kao autor i glumica.

The post Monodrama „Zlostavljanje“ povodom 60 godina od dodele Nobelove nagrade Ivi Andriću appeared first on Kulturni kišobran.

Poznati glumac Tihomir Stanić, koji i likom podseća na nobelovca Andrića, smatra ovu monodramu prelomnim trenutkom u svom životu, koji mu je omogućio slobodu igranja i prikazivanja svoje umetnosti izvan strogih institucionalnih okvira.

Najpoznatiji roman Ive Andrića, „Na Drini ćurpija“ (1945), hronološki prati četiri veka zbivanja oko čuvenog višegradskog mosta preko reke Drine, koji je izgradio veliki vezir Mehmed paša Sokolović, poreklom iz tih krajeva.

Godine 1516. Mehmed paša je, prema vladajućem običaju uzimanja „danka u krvi“, kao srpski dečak na silu odveden u tursku vojsku i poturčen da bi se kasnije uzdigao lestvicama vlasti i postao prvi do sultana.

Kao moćnik, odlučio je da u rodnom kraju podigne zadužbinu, veliki kameni most na jedanaest lukova. Most je glavni lik romana i simbol. On je mesto dodira istorijski verifikovanih ličnosti, ali i bezimenih pitoresknih likova koji su plod piščeve imaginacije.

Roman „Na Drini ćuprija“ hronološki i romaneskno opisuje svakodnevni život višegradske kasabe kroz vekove i teške prilike u Bosni za srpski živalj. Ne čudi što je ovaj roman dobio Nobelovu nagradu, i što je do danas ostao obavezna lektira za srednjoškolce.

Odlomke iz Andrićevog dela „Na Drini ćuprija“ Stanić je birao i učio mesecima, u čemu mu je nesebično pomagala dr Ljiljana Mrkić Popović, lektor i profesor dikcije na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu.

Predan rad na ovom delu, koga Tihomir Stanić tumači veoma emotivno i
dramatično, kao da se slike iz romana nižu pred vama, opravdava zainteresovanost publike za ovu izuzetnu monodramu.

Poštujući sve mere koje je prepisala Vlada Republike Srbije, Opera i teatar Madlenianum će na nedeljnom nivou objavljivati svoj repertoar.

Karte se mogu kupiti on-line preko sajta www.madlenianum.rs ili rezervisati na blagajni Muzeja Zepter, koja radi svaki dan, sem ponedeljka, od 10 do 17 časova.

Karte se mogu kupiti i na blagajni Pozorišta u Zemunu dva sata pred predstavu 20. decembra. Karte će se prodavati sa 50% popusta po jedinstvenoj ceni od 600 dinara.

Foto: Zoran Škrbić

The post Posle skoro mesec dana Opera i teatar Madlenianum otvara svoja vrata epopejom „Na Drini ćuprija“ appeared first on Kulturni kišobran.

Na sceni „Lisabona“ će dvadesete februarske večeri zablistati glumci Narodnog pozorišta u Beogradu: Aleksandar Srećković – Kubura, Vjera Mujović i poznati kompozitor Rade Radivojević.

Poetski kabare Ivo Andrić  je svojevrsni omaž čuvenom Nobelovcu, a prvi put je do sada u njegovu poeziju kompozitor Rade Radivojević uneo note. Uz njegovu pratnju, pesme izvode Vjera Mujović i Aleksandar Srećković.

Tekst koji je koristeći dela Ive Andrića, priredila Vjera Mujović sastoji se od odlomaka „Znakova pored puta“, „Eks ponta“, kratkih priča o osobenjacima i malim ljudima, zanimljivosti koje su pratile dodelu Nobelove nagrade, prepiski sa Crnjanskim, kao i zapisa i dubokih premišljanja o narodu, državi, politici, kulturi, starosti, mladosti, ljubavi i smrti.

Uigrana ekipa izvanrednih umetnika publici će izvesti predstavu protkanu muzikom i pesmamam koje je Andrić voleo.

Tako će se tokom kabarea čuti Emina, Kad ja pođo na Bembašu, Što te nema, O jesenske duge noći, a publika će imati priliku da prvi put čuje i stihove četiri pesme Ive Andrića za koje je muziku uradio Rade Radivojević.

Čitav 75-minutni program obogatiće i dokumentarni video materijali iz Andrićevog života, kao i spotovi specijalno snimljeni za potrebe Kabarea.

Foto via Kombank dvorana

The post Poetski kabare „Ivo Andrić“ 20. februara u Jazz kantini „Lisabon“ appeared first on Kulturni kišobran.